Zo’ne Goeje hebben wij nog niet gehad!

Zo’ne Goeje hebben wij nog niet gehad!

27 oktober 2021 11:00


In de gang naar de bestuurskamer in ons clubhuis hangen de afbeeldingen van de vijf erevoorzitters die A.S.C. rijk is. Eén van hen is Jan Willem de Goeje die in 1927, op voorstel van het bestuur, met algemene stemmen door de leden tijdens de algemene vergadering tot erevoorzitter wordt gebombardeerd. Wie is deze man en waaraan heeft hij deze zeer uitzonderlijke onderscheiding te danken?

Jan Willem de Goeje wordt op 4 januari 1871 in Leiden geboren. Hij is de zoon van professor Michael Jan de Goeje, hoogleraar Oosterse talen, en van Wilhelmina Henriette Leembruggen. In Leiden bezoekt hij het gymnasium en studeert hij geneeskunde.

Na z’n afstuderen is de Goeje onder meer in Ermelo, op Wieringen, in Krommenie en in Zaandam als huisarts werkzaam. Niet alleen als kundig huisarts, maar ook door z’n sociale bewogenheid en maatschappelijke geëngageerdheid, is de Goeje een graag gezien en alom gerespecteerd persoon. In z’n vrije tijd ontwikkelt de Goeje zich tot een uitstekend altviolist en maakt hij onder meer deel uit van het Leids studentenorkest Sempre Crescendo en van de Zaandamse Orkestvereniging.

Op sportief gebied heeft Jan Willem de Goeje echter geen potten kunnen breken. In de annalen van Ajax zijn van hem geen heroïsche daden op voetbal- en cricketgebied opgetekend. Geen flitsende hattricks, geen centuries, niets van dat alles. De Goeje ziet meer brood in arbitrage, als scheidrechter bij voetbal en umpire bij cricket. Zo fluit hij namens de Nederlandse Voetbalbond (N.V.B.) voetbalwedstrijden op het hoogste niveau en trekt hij namens de Nederlandse Cricketbond (N.C.B.) de witte jas aan om als umpire cricketwedstrijden volgens de ‘laws’ in sportieve banen te leiden.

Het is vooral de bestuurlijke kant van de sport waar het hart van de Goeje ligt. Al in z’n studententijd treedt hij toe tot het bestuur van zowel de N.V.B. als de N.C.B. Vooral binnen de voetbalwereld maakt de Goeje bestuurlijk snel furore. Hij wordt gezien als de architect bij uitstek die tijdens de eerste periode van de N.V.B., waarbij hij door z’n ontwerpen richting heeft gegeven aan het bouwproces van de bond.

In de tijd dat de Goeje bestuurlijk actief is, staat de sportbeoefening in het algemeen en de voetballerij in het bijzonder, in alle opzichten nog in de kinderschoenen. Bestuurlijk is er nog geen enkele consistente lijn te ontdekken. Op lokaal niveau wordt er van alles geregeld, maar van een georganiseerde (landelijke) competitie is geen sprake. Ook worden er op de bonnefooi wedstrijden gespeeld tegen buitenlandse teams, maar de samenstelling van een elftal dat Nederland als natie vertegenwoordigt? Niemand die verantwoordelijk is.

Als geen ander heeft de Goeje zich in de beginjaren beijverd om bestuurlijke orde in de voetbalchaos te scheppen. Door z’n inzet heeft de N.V.B. een ijzersterke grondslag gekregen. Hij is het wetgevend talent binnen de bond, de voetbal-staatsman, die met nuchter verstand en straffe hand heeft doorgezet wat hij wil. In de ogen van de Goeje moet de N.V.B. een sterke centrale macht worden, die letterlijk alles wat er in Nederland op voetbalgebied gebeurt, naar zich toe trekt. Door zijn voorstellen, reglementen, stellingen en ‘dwangwetten’ heeft de N.V.B. zich zijn machtspositie verworven. Geen macht bóven, geen macht náást, zelfs geen macht ónder de N.V.B., is het credo van de Goeje. Uiterlijk kalm, maar met ijzeren consequentie heeft  de Goeje, in de jaren waarin het Bondsgebouw moest worden opgetrokken, de richting bepaald en heeft hij de meerderheid meegekregen, al heeft hij daarvoor tijdens algemene vergaderingen menig (verbale) veldslag moeten leveren. Als in de discussie het vuur oplaait, kan hij heftig worden, om z’n ideeën en argumenten kracht bij te zetten. Maar uiteindelijk is het gelukt om de N.V.B. te vormen tot een macht, waaraan letterlijk alles op voetbalgebied in ons land onderworpen is. Van deze architectuur is de Goeje zonder twijfel de geestelijke vader. Hij heeft niet alleen de stijl aangegeven en de grote lijnen van het ontwerp, maar hij heeft het ook tot in alle bijzonderheden uitgewerkt en hij beschikt daarbij over een scherpzinnige geest met een juridische inslag.

Vanwege z’n grote verdiensten voor de voetballerij is Jan Willem de Goeje op 30 juni 1901 tot erelid van de N.V.B. benoemd.

Het heeft even geduurd, maar ook de bestuurderen van A.S.C. raken doordrongen van de grote verdiensten van Jan Willem de Goeje en zo kan het gebeuren dat hij in 1927 door de leden tot erevoorzitter wordt benoemd. En als kers op de taart wordt hij door het bestuur van de Koninklijke Cricketbond (K.N.C.B.) in 1935 tot erelid benoemd.

Jan Willem de Goeje, een veelzijdig mens met uitzonderlijke bestuurlijke kwaliteiten, overlijdt vlak na de Tweede Wereldoorlog op 7 december 1946 in Wassenaar.

‘Zo’ne Goeje hebben wij bij A.S.C. nog niet gehad’, denk daar maar eens aan als je, op weg naar de bestuurskamer, z’n afbeelding aan de wand passeert!

ggg.jpg

Delen

voeg je eigen gadgets toe aan deze pagina!